Trao tơ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Thành ngữ (danh từ):
- Chỉ việc đính hôn, hứa hôn: "Trao tơ" là một thành ngữ gốc Hán-Việt, dùng để chỉ sự kiện hai bên gia đình chính thức đồng ý cho con cái kết hôn, tức là lễ đính hôn. Thành ngữ này xuất phát từ một điển tích cổ.
Ví dụ sử dụng
- Thành ngữ:
- Hai gia đình đã quyết định trao tơ cho đôi trẻ. (Hai gia đình đã quyết định làm lễ đính hôn cho đôi trẻ.)
- Sau khi trao tơ, họ chính thức trở thành vợ chồng sắp cưới. (Sau khi đính hôn, họ chính thức trở thành vợ chồng sắp cưới.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng trong văn chương, ngôn ngữ trang trọng: Thành ngữ "trao tơ" thường được sử dụng trong văn học, thơ ca hoặc lối nói trang trọng, ít phổ biến trong giao tiếp hàng ngày.
- Mối lương duyên ấy đã được trao tơ từ thuở nào. (Mối nhân duyên tốt đẹp ấy đã được hứa hôn từ lâu rồi.)
Biến thể và từ gần giống
- Đính hôn (động từ): Hành động chính thức hứa gả hoặc hứa cưới. Đây là từ thuần Việt, phổ biến hơn.
- Họ đã tổ chức lễ đính hôn vào tháng trước.
- Hứa hôn (động từ): Hứa gả con gái cho nhà trai. Thường dùng trong bối cảnh truyền thống.
- Cha mẹ đã hứa hôn cho cô ấy từ nhỏ.
Từ đồng nghĩa
- Đính ước: Hứa hôn, giao ước kết hôn (cũng là từ Hán-Việt, mang sắc thái trang trọng, cổ điển).
- Hứa hôn: (Như đã giải thích ở trên).
Giải thích điển tích (nguồn gốc)
Thành ngữ "trao tơ" bắt nguồn từ một giai thoại về Quách Nguyên Chấn đời Đường. Ông là người tài giỏi, đỗ Tiến sĩ khi còn trẻ. Tể tướng Trương Gia Trinh muốn gả con gái cho ông, đã để năm cô con gái đứng sau màn, mỗi người cầm một sợi tơ (chỉ) khác màu thò ra ngoài. Quách Nguyên Chấn tùy ý chọn rút một sợi. Ông rút trúng sợi tơ đỏ (hồng ti) và cưới được người con gái thứ ba rất xinh đẹp. Từ đó, "trao tơ" hay "rút dây hồng" trở thành hình ảnh ẩn dụ cho việc kết nối nhân duyên, hứa hôn.
- Chỉ việc đính hôn với nhau
- Khai nguyên thiên bảo di sự: Quách Nguyên Chấn đời Đường phong tư xinh đẹp, có tài nghệ, 18 tuổi đỗ Tiến sĩ. Quan Tể tướng Trương Gia Trinh muốn kén làm rễ, bảo Nguyên Chấn: "Ta sẽ cho cả 5 con gái ta đứng sau màn, mỗi người cầm một sợi tơ khác nhau cho tròng ra phía trước, tiện tay anh rút được sợi tơ của người nào thì gã cho người ấy." Nguyên Chấn rút sợi tơ đỏ (hồng ti) lấy được người con gái thứ 3 rất đẹp